Chưa bao giờ con người có nhiều cơ hội như thời đại hiện nay, nhưng thế hệ 9x – gen Z luôn cảm giác thiếu – chưa đủ – thua kém, cuộc sống xoay quanh những mục tiêu liên tục. Nhưng càng cố gắng, nhiều người lại càng cảm thấy mình tụt lại phía sau, như thể không bao giờ đủ – never enough. Vì sao lại như vậy?
Khi mạng xã hội trở thành thước đo giá trị
Trước đây, con người chỉ hay so sánh trong một phạm vi rất nhỏ (hàng xóm, bạn cùng lớp, đồng nghiệp,…). Còn bây giờ, mỗi lần mở điện thoại là đối mặt với: Người bạn bằng tuổi đã có nhà, có xe; Một hot girl sở hữu vóc dáng hoàn hảo sau 3 tháng giảm cân; Một doanh nhân 25 tuổi được lên báo; Một travel blogger đi du lịch 15 nước mỗi năm,…
Chỉ với vài cái chạm, thế giới đưa ra hàng trăm “tiêu chuẩn thành công” để nhắc bạn rằng: “Bạn chưa đủ tốt, bạn chưa làm đủ, bạn chưa đạt tới đâu cả”.
Mạng xã hội làm méo mó nhận thức bằng cách phóng đại mặt tốt của người khác và phóng to thiếu sót của chính ta. Trong cuộc đua vô hình ấy, rất khó để ai cảm thấy mình “đủ”.
Theo đuổi kỳ vọng xã hội
Thế hệ trẻ ngày nay lớn lên cùng những lời nhắc nhở nghe rất hay nhưng áp lực vô cùng: Phải thành công trước tuổi 30, phải độc lập tài chính, phải biết chăm sóc bản thân, phải đẹp, phải cân bằng công việc – cuộc sống, phải yêu đúng người, cưới đúng thời điểm,… Vấn đề không phải ở kỳ vọng, mà ở chỗ: kỳ vọng đến từ quá nhiều phía cùng một lúc. Đó là nghịch lý khiến thế hệ trẻ luôn cảm thấy mình thiếu một cái gì đó, dù đã cố gắng hết sức.
Tư duy “hustle culture”: Càng cố càng kiệt sức
Hustle culture: Văn hóa làm việc quên thời gian, coi năng suất là giá trị tối thượng – đã ăn sâu vào nhiều người. Câu nói “Nếu bạn không cố, sẽ có người vượt bạn” khiến họ tin rằng chỉ cần chậm lại một chút thôi, họ sẽ thua cuộc. Nhưng chạy liên tục không có vạch đích chỉ dẫn đến: kiệt sức, mất ngủ, mất động lực, cảm thấy đời sống trống rỗng. Và nghịch lý xuất hiện: càng chạy nhanh, càng cảm thấy mình đang tụt lại. Bởi mục tiêu cứ tăng lên, còn bản thân thì không bao giờ thấy thỏa mãn.
Luôn thiếu thời gian để cảm nhận thành tựu
Thế hệ trẻ ngày nay có một thói quen nguy hiểm: Chưa kịp vui vì hoàn thành mục tiêu, đã phải nghĩ ngay mục tiêu tiếp theo.
Đó là lý do bạn:
– Đạt KPI nhưng vẫn chán
– Tăng lương nhưng chưa cảm thấy thỏa đáng
– Mua được món đồ mơ ước nhưng chẳng vui được lâu
– Được khen nhưng vẫn thấy bản thân bình thường
Bởi vì bạn chưa từng dừng lại để ghi nhận thành quả, để khen chính mình, để cảm ơn nỗ lực của bản thân. Một cuộc sống không có khoảnh khắc “được nghỉ ngơi trong chiến thắng” sẽ luôn cảm thấy thiếu.
Vậy phải làm gì để cảm thấy “đủ”?
Dưới đây là những hướng đi nhỏ nhưng có sức thay đổi lớn:
– Giảm so sánh:
Hạn chế tiếp xúc nội dung khiến bạn tự ti. Unfollow những tài khoản “quá hoàn hảo”. Chỉ giữ lại những nội dung nuôi dưỡng tinh thần.
– Xác lập tiêu chuẩn dựa trên bạn – không phải xã hội:
Bạn không phải trở thành “phiên bản tốt nhất” theo chuẩn của ai khác. Chỉ cần sống theo giá trị phù hợp với con người bạn.
– Ăn mừng những thành tựu nhỏ
Hoàn thành 10% nhiệm vụ cũng là thành công. Tập được 20 phút cũng là nỗ lực đáng ghi nhận. Đọc 5 trang sách cũng là một bước tiến.
– Cho phép bản thân nghỉ ngơi
Hãy hiểu rằng, nghỉ ngơi không phải lười biếng. Đó là cách bạn nạp lại năng lượng để đi tiếp.
– Xây dựng cuộc sống có ý thức:
Bạn hoàn toàn có thể ăn chậm hơn, ngủ đủ giấc, gặp gỡ người khiến bạn an yên và làm việc vì giá trị bạn tin, không phải vì chứng minh điều gì!
Thế hệ “never enough” không phải thế hệ yếu đuối. Họ là thế hệ sống trong quá nhiều áp lực vô hình, quá nhiều tiêu chuẩn ảo và quá nhiều tiếng ồn từ thế giới. Nhưng chỉ cần bạn dừng lại một chút, nhìn vào chính mình, lắng nghe nhu cầu thật của bản thân… bạn sẽ nhận ra: “Hôm nay như vậy là đủ rồi”. Và đôi khi, cảm giác đủ chính là sự giàu có nhất của cuộc đời này!
