Trong nhiều năm, đột quỵ thường được xem là bệnh lý của người lớn tuổi. Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây cho thấy tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi đang gia tăng rõ rệt, thậm chí xảy ra ở nhóm dưới 40 tuổi. Đây không còn là hiện tượng hiếm gặp mà đã trở thành một vấn đề sức khỏe đáng báo động, đòi hỏi sự quan tâm nghiêm túc từ cộng đồng.
Đột quỵ là gì?
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) xảy ra khi nguồn máu cung cấp cho não bị gián đoạn, khiến tế bào não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Nếu không được can thiệp kịp thời, tổn thương não có thể xảy ra nhanh chóng và để lại hậu quả nặng nề.
Khi tình trạng này xảy ra ở người trẻ (thường dưới 45 tuổi), được gọi là đột quỵ sớm. Điều đáng lo ngại là nhiều người trẻ chủ quan, không nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ, dẫn đến chậm trễ trong việc phát hiện và xử trí.
Vì sao người trẻ ngày càng dễ bị đột quỵ?
Có nhiều nguyên nhân khiến đột quỵ không còn “chừa” người trẻ, trong đó nổi bật là sự thay đổi lối sống hiện đại:
1. Lối sống ít vận động
Ngồi nhiều, làm việc văn phòng kéo dài, ít tập thể dục làm tăng nguy cơ rối loạn tuần hoàn, béo phì và các bệnh lý tim mạch – nền tảng dẫn đến đột quỵ.
2. Căng thẳng, áp lực kéo dài
Stress mạn tính, thiếu ngủ, làm việc quá sức có thể gây rối loạn huyết áp, nhịp tim và ảnh hưởng đến mạch máu não.
3. Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh
Ăn nhiều đồ chiên rán, thức ăn nhanh, nhiều muối, nhiều đường, ít rau xanh… làm tăng nguy cơ mỡ máu cao, xơ vữa động mạch ngay từ sớm.
4. Thói quen sử dụng rượu bia, thuốc lá
Hút thuốc và uống rượu bia thường xuyên gây tổn thương thành mạch, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
5. Bệnh lý nền nhưng không được phát hiện
Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn đông máu, tim bẩm sinh… ở người trẻ đôi khi không có triệu chứng rõ ràng, dẫn đến chủ quan.
Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ ở người trẻ
Một trong những nguy hiểm lớn nhất của đột quỵ là xảy ra đột ngột và tiến triển nhanh. Người trẻ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau:
— Đột ngột tê yếu hoặc liệt mặt, tay hoặc chân, thường ở một bên cơ thể
— Nói khó, nói ngọng, không hiểu lời người khác
— Mất thăng bằng, chóng mặt dữ dội
— Đau đầu dữ dội bất thường
— Rối loạn thị giác, nhìn mờ hoặc mất thị lực thoáng qua
Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức, vì “thời gian là não” – càng chậm trễ, nguy cơ tổn thương não càng cao.
Hậu quả của đột quỵ sớm
Đột quỵ ở người trẻ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn để lại hậu quả lâu dài cho gia đình và xã hội. Người bệnh có thể đối mặt với:
— Suy giảm khả năng vận động
— Rối loạn ngôn ngữ, trí nhớ
— Ảnh hưởng đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống
— Gánh nặng điều trị và phục hồi kéo dài
Điều đáng tiếc là nhiều trường hợp hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống kịp thời.
Làm gì để phòng ngừa đột quỵ ở người trẻ?
Phòng ngừa đột quỵ sớm không phải là điều quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự chủ động và kiên trì:
— Duy trì vận động thể chất đều đặn, ít nhất 30 phút mỗi ngày
— Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
— Giảm căng thẳng, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi
— Ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ ăn nhanh, tăng rau xanh và trái cây
— Không hút thuốc, hạn chế rượu bia
— Khám sức khỏe định kỳ để kiểm tra huyết áp, mỡ máu, đường huyết
Đột quỵ không còn là “bệnh của người già”
Đột quỵ sớm ở người trẻ là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ về lối sống hiện đại và sự chủ quan trong chăm sóc sức khỏe. Chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm dấu hiệu và thay đổi thói quen sống chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ đột quỵ, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Đừng chờ đến khi cơ thể “lên tiếng” mới bắt đầu quan tâm. Chăm sóc sức khỏe ngay từ hôm nay chính là cách bảo vệ tương lai của chính mình.
