Stress không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng những cơn hoảng loạn hay mất ngủ triền miên mà thực tế, stress thường len lỏi vào cuộc sống hằng ngày bằng những dấu hiệu rất nhỏ, đến mức chúng ta mặc nhiên cho rằng đó là “chuyện bình thường”. Chính sự chủ quan này khiến nó âm thầm tích tụ, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Dưới đây là 7 dấu hiệu stress phổ biến mà rất nhiều người đang bỏ qua mỗi ngày.
1. Luôn cảm thấy mệt dù không làm gì quá nặng
Bạn ngủ đủ 7–8 tiếng nhưng sáng dậy vẫn uể oải, thiếu năng lượng, chỉ muốn nằm thêm? Đây không hẳn là do cơ thể yếu hay thiếu ngủ, mà có thể là dấu hiệu stress kéo dài. Khi căng thẳng, cơ thể luôn trong trạng thái “cảnh giác”, hệ thần kinh bị kích thích liên tục, khiến bạn tiêu hao năng lượng ngay cả khi nghỉ ngơi. Lâu dần, cảm giác mệt mỏi trở thành trạng thái thường trực.
2. Dễ cáu gắt, nhạy cảm hơn bình thường
Những việc rất nhỏ cũng có thể khiến bạn khó chịu: kẹt xe, tiếng ồn, một câu nói vô tình của người khác. Nếu bạn nhận ra mình dễ nổi nóng, thiếu kiên nhẫn hoặc hay “tự ái” hơn trước, rất có thể stress đang chi phối cảm xúc. Căng thẳng làm giảm khả năng kiểm soát cảm xúc, khiến bạn phản ứng mạnh hơn mức cần thiết.
3. Hay quên, khó tập trung
Bạn thường xuyên quên những việc vừa mới nghĩ đến, đọc một đoạn văn nhưng không nhớ nội dung, làm việc chậm hơn vì đầu óc “trống rỗng”? Stress ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ, đặc biệt là vùng chịu trách nhiệm ghi nhớ và tập trung. Khi tâm trí bị quá tải, não sẽ ưu tiên “sinh tồn” thay vì ghi nhớ chi tiết, dẫn đến tình trạng đãng trí, mất tập trung.
4. Rối loạn giấc ngủ
Không chỉ là mất ngủ. Stress còn thể hiện qua việc ngủ không sâu, hay tỉnh giữa đêm, mơ nhiều, hoặc sáng dậy sớm nhưng vẫn mệt. Một số người còn rơi vào trạng thái “buồn ngủ cả ngày nhưng đêm lại tỉnh táo”. Điều này xảy ra do hormone cortisol (hormone stress) tăng cao, làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể
5. Thay đổi thói quen ăn uống
Ăn nhiều hơn bình thường, đặc biệt là đồ ngọt, đồ béo, hoặc ngược lại là chán ăn, ăn không thấy ngon miệng – đều có thể là dấu hiệu stress. Khi căng thẳng, cơ thể tìm cách tự xoa dịu, và thức ăn (nhất là đồ ngọt) trở thành một “liều thuốc an ủi” tạm thời. Tuy nhiên, điều này dễ dẫn đến tăng cân, rối loạn tiêu hóa và cảm giác tội lỗi sau đó.
6. Đau nhức cơ thể không rõ nguyên nhân
Đau đầu, căng cổ vai gáy, đau lưng, đau hàm, hoặc đau dạ dày dù không vận động nặng hay mắc bệnh rõ ràng – rất nhiều trường hợp xuất phát từ stress. Khi căng thẳng, các nhóm cơ thường co cứng vô thức, đặc biệt ở vùng cổ, vai và lưng. Đồng thời, stress cũng ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, gây đầy hơi, đau bụng, khó chịu.
7. Mất hứng thú với những điều từng yêu thích
Bạn từng thích gặp gỡ bạn bè, xem phim, tập thể thao, nhưng dạo gần đây chỉ muốn ở một mình và không còn hứng thú với những điều đó? Đây là dấu hiệu stress đã ảnh hưởng sâu đến tinh thần. Khi tâm trí quá tải, não bộ có xu hướng “tắt bớt” những hoạt động mang lại niềm vui để tiết kiệm năng lượng, khiến bạn dần thu mình lại.
Vì sao chúng ta thường bỏ qua những dấu hiệu này?
Bởi vì chúng quá quen thuộc. Chúng ta dễ đổ lỗi cho công việc, tuổi tác, thời tiết hay “do mình yếu”. Văn hóa bận rộn cũng khiến nhiều người xem stress là điều hiển nhiên, thậm chí là thước đo của sự chăm chỉ. Nhưng stress kéo dài không được giải tỏa sẽ âm thầm bào mòn sức khỏe, làm tăng nguy cơ trầm cảm, bệnh tim mạch, rối loạn nội tiết và suy giảm chất lượng cuộc sống.
Làm gì khi nhận ra mình đang stress?
Điều quan trọng đầu tiên là thừa nhận. Stress không phải là yếu đuối. Sau đó, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ: ngủ đủ và đúng giờ, vận động nhẹ mỗi ngày, hạn chế caffeine, dành thời gian cho bản thân và học cách nói “không” khi cần. Nếu tình trạng kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, việc tìm đến chuyên gia tâm lý là hoàn toàn cần thiết.
Stress không phải lúc nào cũng ồn ào. Đôi khi, nó chỉ thì thầm qua những dấu hiệu rất nhỏ. Lắng nghe cơ thể và cảm xúc của mình mỗi ngày chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
